Przy malowaniu tęczy na ścianie albo układaniu kolorowych dekoracji łatwo odwrócić kolejność barw. W głównym łuku idą one od czerwieni do fioletu, choć przy podwójnej tęczy ten porządek potrafi zaskoczyć.

Zapamiętaj czerwony na zewnątrz, fioletowy od środka
- W głównej tęczy kolory układają się od zewnętrznej krawędzi: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, fioletowy.
- Indygo bywa dopisywane jako osobny kolor, ale widmo przechodzi płynnie między barwami.
- W tęczy wtórnej kolejność jest odwrócona, a łuk pojawia się na zewnątrz głównego.
- Do rysunku lub dekoracji najłatwiej przenieść tęczę jako pasy od czerwieni na zewnątrz do fioletu wewnątrz.
W głównej tęczy czerwień jest na zewnątrz
Wyobraź sobie łuk nad dachem po deszczu. Zaczynając od jego zewnętrznej krawędzi, zobaczysz kolejno czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski i fioletowy. W szkolnych zestawieniach często pojawia się jeszcze indygo.
Ta prosta lista pomaga przy rysowaniu, ale w naturze granice między sąsiadującymi barwami nie są ostre. Kolory przechodzą jeden w drugi, więc liczba nazwanych pasów zależy od przyjętego podziału.
Siedem kolorów to umowny podział płynnego widma
Łatwo pomyśleć, że tęcza składa się z siedmiu wyraźnie odseparowanych pasków. Tymczasem widmo światła jest ciągłe, a nazwy porządkują jego odcienie, zamiast wyznaczać naturalne granice.
Dlatego w jednych zestawieniach indygo figuruje osobno, a w innych niebieski przechodzi bezpośrednio w fiolet. Zapytaj Fizyka Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśnia, że krople rozdzielają białe światło na barwy, które załamują się pod różnymi kątami. Do dekoracji nie trzeba więc odmierzać siedmiu identycznych pasów; łagodne przejście może lepiej oddać wygląd naturalnego łuku.
Przy podwójnej tęczy kolory biegną odwrotnie
Jeśli nad głównym łukiem pojawia się drugi, słabszy, czerwień znajdzie się po jego wewnętrznej stronie, a fiolet po zewnętrznej. To właśnie odwrócona kolejność odróżnia tęczę wtórną od głównej.
Zmiana wynika z dodatkowego odbicia światła wewnątrz kropli wody. IMGW-PIB opisuje oba łuki i wskazuje, że ten wtórny jest słabszy oraz ma barwy ułożone na opak. Rysując dwa łuki obok siebie, nie kopiuj więc kolejności z pierwszego.
| Sytuacja | Co zobaczysz | Jak ułożyć barwy |
|---|---|---|
| Jeden wyraźny łuk | Czerwień po stronie zewnętrznej, fiolet po wewnętrznej | Od zewnątrz: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, fioletowy |
| Drugi, słabszy łuk nad głównym | Odwrócony układ kolorów | Od zewnątrz: fioletowy, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony |
| Na rysunku nie widać ostrej granicy między niebieskim a fioletem | Odcienie płynnie się mieszają | Dodaj indygo jako osobny pas albo połącz je z sąsiednimi barwami |
Do rysowania wybierz płynne przejście zamiast sztywnych granic
Na kartce, tkaninie czy ścianie najczytelniej sprawdza się układ głównego łuku: czerwień na zewnątrz, fiolet przy wewnętrznej krawędzi. Indygo możesz dodać między niebieskim a fioletem, jeśli zależy Ci na tradycyjnej, siedmiobarwnej wersji.
Uważam, że przy dekoracji wnętrza lepiej potraktować te nazwy jako wskazówkę niż sztywny wzornik. Jeśli odcienie mają być spokojniejsze, można zachować ich kolejność, a zamiast jaskrawych tonów wybrać łagodniejsze warianty.
Jeden układ wystarczy, by uniknąć pomyłki
Do zapamiętania kolejności głównego łuku wystarczy prosta wskazówka: czerwień znajduje się na zewnątrz, a fiolet bliżej środka. Przy drugim łuku odwróć ten porządek, a indygo traktuj jako umowny dodatkowy odcień, nie obowiązkową granicę w widmie.
